Magazin Etnoumlje / Rubrika: Vesti
Promocija izdanja „Tradicionalna muzika okoline Niša” u Aleksincu
Centar za kulturu i umetnost u Aleksincu objavio je novo zvučno izdanje Tradicionalna muzika okoline Niša, koje je priredila etnomuzikolog mr Anastasija Živković.
29. 11. 2025.
Izvor: Magazin Etnoumlje
Izdanje čini 40 vokalnih i instrumentalnih melodija niškog kraja zabeleženih u poslednjoj deceniji XX veka od strane prof. dr Dimitrija Golemovića. Pored primera jednoglasnog i dvoglasnog pevanja različitih žanrova, veliki broj numera izveden je na tradicionalnim instrumentima – fruli, duduku, okarini, drombuljama i na gajdama.
Reč je o dragocenim arhivskim snimcima koji se čuvaju u Fonoarhivu Centra za kulturu i umetnost u Aleksincu. Objavljivanjem ove građe autori i izdavač želeli su da udahnu novi život muzici koja se danas retko izvodi i da je učine dostupnom kulturnim radnicima, istraživačima, studentima i svima koji se bave muzičkim nasleđem jugoistočne Srbije.
Promocija izdanja održaće se 4. decembra u 13 časova, u okviru manifestacije Dani Tihomira Đorđevića u Aleksincu, a naknadne promocije planirane su i u Nišu i Beogradu.
Ova publikacija predstavlja i prvi korak unutar pokrenute edicije Mizička arhiva, u okviru koje prof. Golemović vraća terensku građu sredinama iz kojih potiče, sa ciljem formiranja lokalnih audio-vizuelnih arhiva tradicionalne muzike. Prvi takav arhiv osnovan je upravo u Aleksincu u oktobru 2024. godine, gde je poverena građa sakupljena na prostorima jugoistočne Srbije, Kosova i Metohije i Severne Makedonije.
Studija koja prati izdanje pruža pregled ranijih istraživanja, društveno-istorijski kontekst nastanka melodija i analizu vokalne i instrumentalne tradicije niškog kraja. Kako ističe prof. Golemović u recenziji, publikacija „predstavlja dragocen doprinos očuvanju muzičke tradicije ovog regiona, nudeći analitički pregled tradicionalnog pevanja i sviranja, ali i jedinstvene ‘muzičke portrete’ pojedinih svirača“. Zahvaljujući pažljivo izabranom nizu od 24 vokalne i 16 instrumentalnih melodija, detaljnim opisima numera, tekstovima pesama i fotografijama kazivača, izdanje omogućava dalje proučavanje, komparativna istraživanja i prikazuje uspešno delovanje savremenog fonoarhiva.
Objavljivanjem ovog materijala Centar za kulturu i umetnost u Aleksincu još jednom potvrđuje svoju posvećenost očuvanju nematerijalnog kulturnog nasleđa, a posetioci će tokom promocije imati priliku da se upoznaju sa jednim od najvrednijih projekata vezanih za muzičku tradiciju jugoistočne Srbije.
Emisija je otvorena za sve muzičke događaje i ličnosti koje afirmišu izvorno muzičko stvaralaštvo. Ona okuplja istraživače, melografe, etnologe, etnomuzikologe i izvođače. Zaviruje u arhive i „muzejske eksponate”, oživljava legende, običaje, rituale – deo muzičke prošlosti koja i danas u tragovima živi u muzičkoj praksi pojedinih sredina. Prati promene varijanti izvornih pesama i njihovo putovanje kroz vreme. 
Emisija je posvećena world music sceni, novitetima, trendovima, festivalima i novim albumima. U etru je od 2000. godine, a na Trećem programu Radio Beograda se emituje od 7. oktobra 2015. Emisiju uređuje i vodi poznavalac svetske muzike i organizator više festivala Bojan Đorđević. 
Put svile, kao jedinstveno “radijsko putovanje”, do marta 2023. godine nedeljom je odvodilo slušaoce u neku od zemalja povezanih sa tradicionalnim Putem svile, uz aktuelna ostvarenja iz žanra “World music” i raritetne zapise tradicionalne muzike. Arhiva svih epizoda 
